ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳ ಆಡಳಿತ (Commissioners’ Regime in Mysuru and Karnataka)

ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳ ಆಡಳಿತ (Commissioners’ Regime in Mysuru and Karnataka)
ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳ ಆಡಳಿತ (Commissioners’ Regime in Mysuru and Karnataka)

ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

  1. ಪ್ರಮುಖ ಆಯುಕ್ತರು (1831–1881):
    • ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್ (1834–1861):

      • ಮೈಸೂರಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರು.
      • ರಸ್ತೆ (2560 ಕಿ.ಮೀ) ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಗಳ (300) ನಿರ್ಮಾಣ.
      • ಕಾಫಿ ತೋಟ (1.5 ಲಕ್ಷ ಏಕರ್) ಪ್ರಾರಂಭ.
      • ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಸ್ಥಾಪನೆ.
      • ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಯೋಜನೆಗಳ ತಯಾರಿ.
    • ಲೆವಿನ್ ಬೋರಿಂಗ್ (1862–1870):

      • ಶಾಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ.
      • ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ತಂತಿ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.

The Rendition (1881): Return of Mysuru to Wodeyar Rule

ರೆಂಡಿಷನ್ (1881): ಒಡೆಯರ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರಿನ ಹಸ್ತಾಂತರ

  • ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ (ಕೃಷ್ಣರಾಜ III ಅವರ ದತ್ತು ಪುತ್ರ):
    • ಮೈಸೂರಿನ ಆಡಳಿತದ ರಾಜನಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

    • ರಂಗಾಚಾರ್ಲು (ಮೊದಲ ದಿವಾನ್, 1881):

      • ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ ಸ್ಥಾಪನೆ (ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ 144 ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರು, ನಂತರ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು).
      • ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು.
    • ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ (ದಿವಾನ್, 1883–1901):

      • ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು: ಕೊಲಾರ್ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗೆ (K.G.F.) ಪ್ರಾರಂಭ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ವಾನಿವಿಲಾಸ ಸಾಗರ ಜಲಾಶಯ ಯೋಜನೆ.
      • ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಹೈಡ್ರೋ-ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಯೋಜನೆ (1902): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಹೈಡ್ರೋ-ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಯೋಜನೆ, ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್. ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು (1905) ನಗರಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಿತು.

Economic Changes and Industrialization

ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ

  1. ಅಧೋಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ:

    • ಬೆಂಗಳೂರು-ಜೋಲಾರ್ಪೇಟೆ ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು (1864).
    • ಬೆಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ಮೀಟರ್-ಗೇಜ್ ರೈಲು (1882), ಕೋಪಾನುಭಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭ.
    • ಹರಿಹರ-ಪುಣೆ ರೈಲು (1888).
    • ಮಂಗಳೂರು-ಮದ್ರಾಸ್ ರೈಲು (1907).
  2. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ:

    • ಗೋಕಾಕ್ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಿಲ್ (1887): ಗೋಕಾಕ್ ಜಲಪಾತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆ.
    • ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿಲ್ (1884): ನಂತರ ಬಿನ್ನಿಯ ಬೆಂಗ್ಳೂರು ವೂಲೆನ್ ಕಾಟನ್ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ಕ್ ಮಿಲ್ಸ್ (1886).
    • ಕಲಬುರಗಿ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೀವಿಂಗ್ ಮಿಲ್ (1888).
    • ಬಸೇಲ್ ಮಿಷನ್ ಆರಂಭಿಸಿದ ಮಂಗಳೂರು ಟೈಲ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು (1865).
  3. ಕೃಷಿ:

    • ಸುಧಾರಿತ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
    • 1860ರ ದಶಕದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ “ಕಾಟನ್ ಬೂಮ್” ಕಾರಣದಿಂದ ಚಾಸಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿತವಾಯಿತು.